Trang chủ Tin Ngành Điện
 

Đôi điều cần biết về chất PCB

Nhằm cung cấp đến các bạn một số thông tin hữu ích về nội dung Công ước Stockholm và chất thải nguy hại PCB mà thời gian gần đây trên các phương tiện thông tin đại chúng hay nhắc đến như: “ 7.000 lít hóa chất cực độc đe dọa vịnh Hạ Long” hay “Máy biến áp chứa chất cực độc treo trên đầu người dân TP.HCM”.

Đối với chúng ta, những công nhân ngành điện hàng ngày đang phải tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với máy biến áp có dầu cách điện nhưng đa số chúng ta chưa có khái niệm cơ bản nào về nó. Và một lần nữa, trong bài viết ngắn này, tác giả hy vọng sẽ cung cấp đến các bạn một số thông tin cơ bản nhưng rất hữu ích để chúng ta có cái nhìn tổng quát hơn về chất PCB nói riêng và lĩnh vực bảo vệ môi trường nói chung.
1. Công ước Stockholm là gì?
Công ước Stockholm là một hiệp ước toàn cầu được ra đời với mục đích bảo vệ sức khỏe con người và môi trường trước rủi ro từ các chất hữu cơ khó phân hủy (POP).
Công ước Stockholm được thông qua ngày 22/5/2001 và có hiệu lực từ ngày 19/5/2004 với 172 quốc gia tham gia. Công ước quy định quản lý 22 nhóm chất hữu cơ khó phân hủy, trong đó có chất PCB. Việt Nam là một trong các quốc gia đầu tiên phê chuẩn công ước Stockholm vào ngày 22/7/2002.
2. PCB là gì?
PCB là từ viết tắt của các chữ tiếng Anh Polychlorinated Biphenyls, là một nhóm hợp chất thơm của halogen được tạo thành khi thay thế từ 1 đến 10 nguyên tử hiđro trong phân tử biphenyl bằng các nguyên tử clo. PCB có 10 đồng đẳng và 209 cấu tử, trong đó 130 cấu tử được đưa vào sản xuất thương mại.
PCB là một trong 22 nhóm chất hữu cơ khó phân hủy (POP) được quy định trong công ước Stockholm sẽ được dừng sử dụng vào năm 2020 và tiêu hủy an toàn vào năm 2028 tại Việt Nam.
3. PCB được dùng ở đâu?
Do ưu điểm nổi trội là cách điện tốt, không cháy nổ, nên từ những năm 1930, PCB đã được sử dụng rộng rãi như một loại phụ gia lý tưởng của chất cách điện trong các thiết bị điện như máy biến áp, tụ điện, trong chất lỏng thủy lực cho các thiết bị nâng hạ và một số ứng dụng dân dụng. Đến nay, PCB không còn được sản xuất nhưng vẫn còn tồn tại trong những ứng dụng trước đây và môi trường.
4. PCB được sản xuất ở đâu?
PCB không sinh ra trong tự nhiên mà do con người sản xuất thành các sản phẩm công nghiệp dưới nhiều tên thương mại khác nhau (Aroclor, Askarel...).
Theo thống kê, trong giai đoạn từ 1930 đến 1993, 11 nước gồm: Mỹ, Đức, Liên Xô cũ, Anh, Pháp, Nhật, Ý, Tây Ban Nha, Tiệp Khắc, Trung Quốc, Phần Lan đã sản xuất hơn 1,3 triệu tấn PCB, trong đó Mỹ là nước sản xuất nhiều nhất (641 nghìn tấn), sau đó là các nước: Đức (159 nghìn tấn), Liên Xô cũ (142 nghìn tấn), Pháp (135 nghìn tấn). Sau khi phát hiện ra độc tính của PCB với con người và môi trường, PCB đã lần lượt bị dừng sản xuất tại các nước trên thế giới.
Chỉ có 4% PCB được sản xuất bị phân hủy, 31% tồn tại trong môi trường (đất liền và ven biển). Phần còn lại tập trung chủ yếu ở ngành điện, là chất phụ gia trong dầu của các thiết bị điện như máy biến thế, tụ điện.
Việt Nam không sản xuất PCB mà nhập khẩu PCB thông qua các thiết bị điện, thiết bị công nghiệp và các ứng dụng dân dụng có sử dụng PCB.
5. PCB và sức khỏe con nguời
PCB là hóa chất có độc tính thuộc nhóm 2A là nhóm có khả năng gây ung thư, được coi là “sát thủ vô hình” với sức khỏe con nguời. Con người bị phơi nhiễm PCB qua các con đường tiêu hóa, hô hấp và tiếp xúc qua da. Riêng trẻ sơ sinh có thể bị phơi nhiễm PCB từ sữa mẹ khi người mẹ bị phơi nhiễm PCB.
PCB có thể gây ra các ảnh hưởng cấp tính và mãn tính đối với sức khỏe. Trong trường hợp cấp tính, cơ quan đầu tiên bị PCB gây tổn thương là gan. PCB gây thương tổn cấp tính như nổi mụn, cháy da và bỏng mắt. Với trường hợp mãn tính, PCB có thể tồn tại lâu dài trong mô mỡ và tích lũy trong cơ thể, gây tác hại nghiêm trọng đối với sức khỏe như ung thư, tác động đến hệ nội tiết (rối loạn nội tiết) và phát triển của trẻ nhỏ (ảnh hưởng đến hệ thần kinh, chỉ số IQ).
Việc phơi nhiễm PCB có thể gây ra các bệnh liên quan tới hệ thần kinh như tê liệt, đau đầu, run rẩy chân tay. Phơi nhiễm PCB có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh sản của con người, làm giảm khả năng sinh sản của nữ giới và giảm số lượng tinh trùng ở nam giới.
PCB có liên quan đến các chứng phát ban và ngứa, đặc biệt là nguy cơ gây ung thư hệ tiêu hoá, gan và da. Hàm lượng PCB trong máu cao có thể liên quan tới bệnh ung thư hệ bạch huyết. Một nghiên cứu đã tìm ra mối quan hệ về liều lượng – phản ứng giữa các hàm lượng PCB trong huyết tương và u lympho không Hodgkin (ung thư hạch không Hodgkin) là một bệnh ung thư hệ bạch huyết.
Với con nguời, nhiều nghiên cứu cho thấy nếu phơi nhiễm PCB diễn ra trong thời kỳ mang thai và cho con bú có thể ảnh hưởng đến sự sinh truởng và phát triển của trẻ sơ sinh, dẫn đến phát triển chậm, cũng như làm giảm khả năng miễn dịch.
6. PCB là chất thải nguy hại?
Được quy định tại Thông tư số 36/2015/TTBTNMT của Bộ Tài nguyên Môi trường về quy định về quản lý chất thải nguy hại.
7. Ở Việt Nam đơn vị nào có thể xử lý và tiêu hủy PCB?
Hiện nay ở Việt Nam duy nhất chỉ có Công ty xi măng Holcim Việt Nam tại Kiên Giang được cấp phép xử lý, tiêu hủy chất PCB với phương pháp đốt và duy trì nhiệt độ ổn định tại 1.450°C.
Tuy nhiên, đơn vị này chỉ xử lý PCB ở dạng lỏng (lẫn trong dầu) còn lại các chất thải rắn khác vẫn chưa thể xử lý. Do đó, đến thời điểm này tại Việt Nam các MBA và tụ điện có dầu bị nhiễm PCB vẫn chưa thể xử lý mà vẫn phải lưu giữ và bảo quản theo quy định.
8. Công ty Điện lực Bình Phước đã có biện pháp nào để quản lý PCB?
Công ty Điện lực Bình Phước đã cử cán bộ phụ trách công tác môi trường đi tập huấn theo chương trình “Dự án quản lý PCB tại Việt Nam” tại TP.HCM và các đợt đào tạo tập huấn khác.
Công ty Điện lực Bình Phước đã thiết kế, xây dựng hoàn thành kho chứa chất thải nguy hại và chất thải có PCB bằng container 20feet đảm bảo theo quy định về việc lưu giữ chất thải nguy hại và chất thải có PCB.
Tài liệu tham khảo:
- Thông tư số 36/2015/TTBTNMT của Bộ Tài nguyên Môi trường về quy định về quản lý chất thải nguy hại.
- Sổ tay hỏi đáp về PCB “Dự án quản lý PCB tại việt Nam” và các tài liệu về môi trường khác.

Nguyễn Duy Cường – P.KHKT
 

In      Trở về 1
 
Các Tin Ngành Điện đã đưa
   Tuyên truyền bảo vệ Hành lang an toàn lưới điện cao áp và PCCC (00:00 - 03/11/2015)
   Bảo đảm hệ thống điện an toàn trước mùa mưa bão (00:00 - 20/07/2015)
   Thông tư 33/2014/TT-BCT Quy định một số nội dung về thời gian rút ngắn tiếp cận điện năng (00:00 - 11/05/2015)
   EVN - Hiện thực hóa khát vọng “Thắp sáng niềm tin” (00:00 - 02/03/2015)
   Phát động cuộc thi Poster hưởng ứng Giờ Trái Đất 2015 (00:00 - 02/03/2015)
   Khu vực phía Nam được cấp điện ổn định, an toàn trong 7 tháng đầu năm (00:00 - 18/08/2014)
   EVN SPC: Điểm sáng của công trình phân pha đường dây 110kV Bình Long 2 - Bình Long (00:00 - 12/08/2014)
   Nhiều nhà máy điện đã gia tăng lợi nhuận thông qua thị trường phát điện cạnh tranh (00:00 - 12/08/2014)
   Nhiều công trình điện sẽ được EVN hoàn thành trong năm 2014 (00:00 - 18/05/2014)
   EVN đặt mục tiêu hoàn thành, đóng điện nhiều công trình quan trọng trong tháng 6/2013 (00:00 - 06/05/2013)
   Công nghệ thông tin là mắt xích quan trọng trong dây chuyền kinh doanh của EVN (00:00 - 05/05/2013)
   Ký kết đảm bảo an ninh điện hạt nhân Ninh Thuận (00:00 - 04/05/2013)
   Tháng 7 sẽ có báo cáo khả thi Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận (00:00 - 02/05/2013)
   Ngành điện đáp ứng đủ nhu cầu phụ tải mùa khô năm nay (00:00 - 28/03/2013)
   Xử lý rác, Việt Nam hãy nhìn Thụy Điển (00:00 - 27/03/2013)

Đầu trang